Greinargerš

Meš įskorun til Alžingis Ķslendinga

frį FAS, Samtökum foreldra og ašstandenda samkynhneigšra.

 

Samtök foreldra og ašstandenda samkynhneigšra, žakka Alžingi Ķslendinga, fyrir mikilvęg skref sem stigin hafa veriš ķ mannréttindabarįttu samkynhneigšra meš laga­setningu til aš jafna stöšu įstvina okkar, lesbķa og homma. Nś sķšast meš frumvarpi til laga sem lagt var fram į Alžingi ķ nóvember 2005 og tekur į réttindum samkyn­hneigšra til ęttleišinga, gervifrjóvgunar og til aš fį óvķgša sambśš skrįša ķ žjóšskrį.

 

Į ašalfundi FAS 2005 var samžykkt įskorun, žar sem foreldrar og ašstandendur samkynhneigšra skora į Alžingi Ķslendinga aš breyta hjśskaparlögum nr. 31/1993 į žann veg aš žau žjóni bęši gagnkynhneigšu og samkynhneigšu fólki. Meš žvķ vęri lagalegu jafnrétti nįš og samkynhneigšum sem og gagnkynhneigšum, börnum žeirra og fjölskyldum, mętt af viršingu į hamingjustundum lķfsins žegar hjśskapur er innsiglašur milli tveggja einstaklinga.

 

Viš vekjum athygli į žvķ aš slķk lagasetning er ķ samręmi viš Jafnréttisįętlun kirkjunnar frį 1999. Žar segir ķ inngangi:

Jafnréttisįętlun kirkjunnar er ętlaš aš marka leišir ķ įtt til žess aš žjóškirkjan verši stofnun og samfélag sem geti meš sanni męlt af reynslu: “Guš fer ekki ķ manngreinarįlit.” “Hér er enginn Gyšingur né grķskur, žręll né frjįls mašur, karl né kona. Žér eruš öll eitt ķ Kristi Jesś.” Og žetta į ekki aš vera oršin ein, heldur raunveruleiki, višurkenning manngildis og jafnréttis allra jaršar barna, og lifandi višmišun sem įminni, įkęri, leišbeini og leišrétti kirkjuna žegar hśn fer afvega.

     Žjóškirkjan harmar ranglęti og misrétti sem kirkjan hefur įtt ašild aš vitandi og óafvitandi, og vanrękslu sķna hvaš varšar vitnisburš um žann Guš sem fer ekki ķ manngreinarįlit.

     Žjóškirkjan žakkar žeim konum og körlum sem fyrr og sķšar hafa gengiš fram fyrir skjöldu til aš minna kirkju og samfélag į skyldur sķnar, vakiš athygli į neyšarópum žeirra sem rangindum eru beitt og leitaš nżrra leiša ķ vitnisburšinum um kęrleika Gušs og nįš.

     Žjóškirkjan vill bišja og vinna aš komu žess dags žegar Kristur hefur ķ heilögum anda sķnum endurnżjaš įsjónu jaršar og leitt réttlęti, friš og frelsi til sigurs og vill meš gušsžjónustu sinni, fręšslu og kęrleiksžjónustu vera tįkn, verkfęri og farvegur žeirrar framtķšarsżnar (Heimild: Jafnréttisįętlun kirkjunnar. Biskupsstofa, október 1999, bls. 1).

 

Viš vķsum til žess aš hjśskaparlögin nr. 31/1993 eru ekki margorš um grundvallar­sjónarmiš eša gildi hjśskaparins, en žau byggjast į eftirfarandi atrišum:

·         Frjįlst samkomulag um lķfssamband. Samband sem aušvelt er aš komast ķ og tiltölulega aušvelt er aš komast śr

·         Jafnrétti og samstaša hjóna. Stofnun hjśskapar er tryggš sem grundvallarmannréttindi ķ stjórnarskrį og alžjóšlegum samningum

·         Efnahagslegt sjįlfstęši hjóna.

(Heimild: Lįra V. Jślķusdóttir, 2005. Hvaš er hjónaband aš skilningi laganna? Sérrit – Samkynhneigš kirkja og trś: Hvar stöndum viš? Kirkjuritiš, 71. įrg. 1. hefti 2005: bls. 81).

 

Sé vikiš aš žeirri spurningu hvort ķslenska Žjóškirkjan geti haft forystu ķ mįlefnum samkynhneigšra er įhugavert aš skoša meš hvaša hętti ķslensk lög um hjśskap tengjast ķslensku Žjóškirkjunni. Svariš er einfalt. Ekkert ķ ķslenskum hjśskaparlögum mismunar einstökum trśfélögum.

 

Hvergi ķ lögunum er fjallaš um kristilegan tilgang hjśskapar. Einungis ķ įkvęšum um vķgslumenn er minnst į presta og trśfélög. Vķgslumenn hjśskapar geta veriš skv. 16. gr. hjśskaparlaga hvort sem er prestar, forstöšumenn trśfélags sem hefur vķgslu­heimild eša borgaralegir vķgslumenn. Ķ 17. gr. segir svo:

Prestar Žjóškirkjunnar annast kirkjulega hjónavķgslu, svo og prestar og forstöšumenn annarra skrįšra trśfélaga hér į landi sem fengiš hafa löggildingu dóms- og kirkjumįlarįšuneytisins til žess (sjį sķšustu heimild, bls. 82).

 

Foreldrar og ašstandendur samkynhneigšra skora į Alžingi Ķslendinga aš stķga skrefiš til fulls og breyta hjśskaparlögum nr. 31/1993 svo žau žjóni bęši gagnkynhneigšu- og samkynhneigšu fólki. Meš žvķ einu aš breyta gildissviši laganna og lįta 1. greinina gilda um hjśskap tveggja einstaklinga, en ekki karls og konu eins og nś er, og hnika til oršalagi hér og žar ķ lögunum, nęšist žetta fram.

 

Meš žvķ gerši Alžingi Ķslendinga öllum žegnum žessa lands sem kjósa aš ganga ķ hjśskap jafnt undir höfši og jafnframt vęri vķgslumönnum hjśskapar skv. 16. gr. hjśskaparlaga gefinn lagalegur grundvöllur til aš gefa fólk saman óhįš kynhneigš, litarhętti eša trśarskošunum. 

 

Viš treystum žvķ aš Alžingi Ķslendinga, ķ krafti réttkjörinna žingmanna, stigi skrefiš til fulls og breyti hjśskaparlögunum og afnemi žar meš lagalega mismunun ķ ķslensku samfélagi į grundvelli kynhneigšar.

 

Viršingarfyllst,

 

Reykjavķk 6. desember 2005,

 

f.h. FAS, Samtaka foreldra og ašstandenda samkynhneigšra,

 

                                                                                                         

Harpa Njįls, formašur              Ingibjörg S. Gušmundsdóttir, varaformašur

 

                                                                                                                                   

Ólöf Markśsdóttir, gjaldkeri                  Jóhanna Eyžórsdóttir, ritari

 

                                                                                                                                   

Anna Žorvaršardóttir, mešstj.               G. Žórarna Žórarinsdóttir, mešstj.

 

_____________________________________________________________________

Sigfinnur Žorleifsson, mešstjórnandi.